Cảnh người dân làng Dục Tịnh, Đông Phước (Đại Hồng) kéo nhau chạy lũ trong ngày 2-10
Anh Võ Khắc Điệp, Trưởng thôn Ngọc Kinh Đông, nơi có dàn loa ngự trị ở đầu làng bức xúc kể: "Nếu lúc đó có tiếng loa thì người dân còn biết là thủy điện xả lũ, nhưng đằng này nó im bặt.
Tôi chỉ kịp bế đứa cháu rồi chạy. Chứng kiến nước lũ đổ về quá kinh khủng, nên ông Tươi và những ngư gia khác gọi điện về thông báo để người thân sơ tán. Sau vài ngày người dân ở Nam Giang xuống đây tìm trâu bò và ghe bị lũ cuốn nhưng làm chi còn mà tìm". ", Bà Tiềm bỏ lửng câu nói. Đại Lộc đã chóng vánh thông báo cho người dân biết thủy điện xả lũ và ổn định tình hình.
Khi cái tin vỡ đập được truyền tai nhau, mấy trăm hộ dân thôn Dục Tịnh và Đông Phước tranh nhau chạy.
Nhiều em nhỏ không theo kịp bác mẹ, khóc thét giữa đường, đứa khác chạy va vào trâu bò ngã lăn, trong khi nước lũ từng lúc dâng cao. Sau lũ tôi chỉ tìm lại được 3 chiếc trong số 5 chiếc ghe của mình bị trôi". Luận bàn với chúng tôi về vấn đề này, đại diện thủy điện A Vương cho biết, hệ thống báo thủy điện xả lũ chỉ hoạt động khi thủy điện A Vương xả lũ, còn những thủy điện khác xả lũ thì hệ thống này không tự động thông tin! Hiện nay, trên hệ thống sông Vu Gia và Thu Bồn có quãng 10 thủy điện lớn nhỏ và một khi các thủy điện xả lũ thì người dân ở phía hạ du lại phải thấp thỏm, âu lo.
Nhưng chạy được một đoạn thì ngồi khóc, bởi tôi già rồi chạy không nổi, với lại sức chật kín cả đường không đi được". Vậy tin đồn vỡ đập thủy điện lên đường từ đâu?. Rồi Đại Hưng, Đại Lãnh, Đại Đồng, Đại Quang. Bởi thế mà người dân mới nghe theo tin đồn vỡ đập thủy điện, chạy tán loạn". Thế rồi 1 đồn 10, 10 đồn 100, cái tin vỡ đập thủy điện do vậy là lan truyền nhanh chóng đến khắp làng quê Đại Lộc.
Hoảng quá, tôi thông tin để mọi người đưa ghe vào bờ neo lại thật chặt, rồi chạy lên chỗ cao. Chính thành thử, chỉ trong vài giờ đồng hồ sông Vu Gia, Thu Bồn nước dâng cao đột ngột, chênh lệch mực nước lúc lũ đổ về có khi lên đến 1 mét.
Con đường nhỏ dẫn ra UBND xã đông kín, người dân chỉ kịp bồng bế trẻ nhỏ, dìu dắt người già và dẫn theo vài con trâu bò, còn mọi thứ tài sản khác đều bỏ hết. Theo quy trình thì trước khi xả lũ 2 giờ đồng hồ hệ thống loa này sẽ hụ liên tiếp để thông báo cho người dân. Vào năm 2012, dọc theo sông Vu Gia và Thu Bồn thủy điện A Vương đã khai triển xây dựng 16 cụm loa thông báo xả lũ.
Lúc đó, bão số 10 không vào, lượng mưa cũng chẳng lớn nhưng nước lũ trên sông Vu Gia và Thu Bồn chảy qua Đại Lộc dâng lên suýt soát mức báo động 3.
Vàng anh. Bởi người dân đã quá sợ những cơn "lũ thủy điện". Hệ thống báo xả lũ chỉ dành cho một thủy điện! Sau khi xuất hiện tin đồn vỡ đập, chính quyền H.
800m3/s. Hàng ngàn người phải bỏ nhà cửa chạy tán loạn. Anh Nguyễn Hữu Phước (thôn Tịnh Đông Tây, Đại Lãnh), người gần 40 năm lái đò ở bến đò thôn 14, từ xã Đại Hồng qua Đại Lãnh chưa từng chứng kiến một cơn lũ nào bất ngờ như vậy: "Lúc nước đổ về thì thuyền của tôi ở giữa dòng, trên thuyền có 5 khách.
Nếu chậm xíu nữa thôi thì. Tin "đồn" với ý tốt "Chạy như chạy giặc rứa chú ơi", bà Trần Thị Tiềm, thôn Dục Tịnh (xã Đại Hồng, H. Làng Dục Tịnh và Đông Phước (Đại Hồng) nằm giữa bãi bồi sông Vu Gia, đã từng bị thiệt hại nặng nề khi thủy điện xả lũ năm 2009 thành ra cái tin đồn vỡ đập thủy điện lần này ngay lập tức tác động, khiến người dân kinh sợ. Nước đổ về bất ngờ và mạnh quá.
"Chạy lên núi ở đến tối thì mới biết chuyện vỡ đập là tin đồn, nhưng dân làng chẳng ai dám về nhà, bấm bụng chịu đói, sợ thủy điện xả lũ thiệt thì.
Đại Lộc) thốt lên như vậy khi nhớ lại hôm chạy lũ vào ngày 2-10. Đã đến lúc cần một cơ chế vận hành xả lũ bài bản, thông tin kịp thời đến người dân nếu chẳng những tin đồn vỡ đập như vừa qua vẫn sẽ lặp lại.
Thế nhưng nước lũ đổ về mạnh quá, cuốn trôi hết ghe, dù tôi đã neo ghe bằng những sợi dây tốt nhất. Thật ra, vào lúc đó các thủy điện Sông Bung 4, Sông Bung 5, A Vương và Đăk Mi 4 đồng loạt xả lũ, trong đó thủy điện Đăk Mi 4 xả nhiều nhất với khối lượng lúc cao điểm lên đến 1.
Cũng đều choáng choàng tháo chạy khi nghe tin đồn. Dù vậy, sự việc này cũng đặt ra nhiều câu hỏi về chuyện thông tin thủy điện xả lũ đến với người dân. Nam Giang gọi điện về báo tin. Thế nhưng trong đợt "lũ thủy điện" vào ngày 2-10, chẳng có một loa nào phát ra tiếng hụ. Ông Phạm Tươi (thôn Tân Sơn, xã Đại Lãnh) kể lại: "Trưa hôm đó khi tôi và vài ngư gia khác đang đánh cá trên sông Vu Gia đoạn chảy qua xã Cà Dy (Nam Giang) thì thấy dòng nước dâng lên thất thường, nước từ đầu nguồn cuồn cuộn đổ về, trâu bò của người dân H.
Hỏi chuyện thì nhiều người cả quyết rằng được người dân ở H. Tôi phải rú hết ga thì thuyền mới vượt qua được dòng nước. Nam Giang chăn thả dọc sông cũng bị cuốn trôi. Bà Tiềm nhớ lại: "Trưa hôm đó, tôi đang nằm trong nhà thì thấy dân làng kéo nhau chạy, ai cũng nói vỡ đập thủy điện trên Nam Giang, chạy chứ không thì chết.
